Przedstawiciele szamotulskiego koła Wielkopolskiego Stowarzyszenia Pamięci Armii Krajowej uczestniczyli w Poznaniu w obchodach 87. rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego. Podczas uroczystości, które odbyły się w piątek, 25 września 2026 roku, Szamotuły reprezentowali uczniowie Zespołu Szkół nr 2 wraz z opiekunem koła Piotrem Gotowym.
Rocznica powstania Polskiego Państwa Podziemnego przypada 27 września. Tego dnia w 1939 roku powołano Służbę Zwycięstwu Polski. W listopadzie tego samego roku zastąpił ją Związek Walki Zbrojnej, który w lutym 1942 roku przekształcono w Armię Krajową.
Organizatorami poznańskich obchodów byli Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego oraz Zarząd Okręgu Wielkopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Uroczystości przed pomnikiem w Poznaniu
Obchody rozpoczęła msza święta w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela przy ul. Fredry. Przewodniczył jej biskup pomocniczy archidiecezji poznańskiej Jan Glapiak.
Następnie poczty sztandarowe i delegacje przeszły przed pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, znajdujący się u zbiegu ul. Wieniawskiego i al. Niepodległości. Wśród uczestników byli kombatanci Armii Krajowej oraz innych organizacji działających w podziemiu podczas II wojny światowej.
Część oficjalną rozpoczęły podniesienie flagi i odegranie hymnu państwowego. Do zgromadzonych przemówił marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak. Po modlitwie za poległych i pomordowanych w obozach koncentracyjnych odczytano Apel Pamięci. Bohaterom polskiego podziemia oddano również hołd salwą honorową.
Na zakończenie przedstawiciele parlamentu, władz regionalnych i lokalnych oraz delegacje środowisk i stowarzyszeń złożyli pod pomnikiem wieńce i kwiaty.
Uczniowie z Szamotuł uczcili rocznicę
Muzeum – Zamek Górków oraz szamotulskie koło Wielkopolskiego Stowarzyszenia Pamięci Armii Krajowej reprezentowali Lilianna Bartosz, Magdalena Krupecka i Jacek Krupecki. Uczniom Zespołu Szkół nr 2 w Szamotułach towarzyszył opiekun koła Piotr Gotowy.
Podobnie jak przed rokiem delegacja wzięła udział w uroczystościach upamiętniających działalność Polskiego Państwa Podziemnego.
Wspomnienie podpułkownika Franciszka Rataja
Podczas tegorocznych obchodów przypomniano postać podpułkownika Franciszka Rataja, pseudonim „Paweł”. Urodzony 9 października 1894 roku w Łagowie wojskowy uczestniczył w powstaniu wielkopolskim, wojnie polsko-bolszewickiej oraz III powstaniu śląskim.
W czasie II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną. Walczył także w powstaniu warszawskim, podczas którego dowodził Zgrupowaniem „Paweł”. Ze Starego Miasta przeszedł kanałami do Śródmieścia, gdzie objął dowództwo odcinka zachodniego przy ul. Złotej. Pozostał ze swoim oddziałem do kapitulacji, po czym trafił do niemieckiej niewoli.
Po wojnie wrócił do Poznania. Zmarł 30 listopada 1958 roku. Jego imię nosi skwer na poznańskim Wzgórzu Świętego Wojciecha.